Prof. dr Vlado Đajić, bivši direktor Univerzitetskog kliničkog centra Republike Srpske (UKC RS) i sada lider stranke “Volja naroda Srpske – dr Vlado Đajić”, već mjesec dana agresivno obilazi Republiku Srpsku i zajedno sa “svojom” pokretnom ambulantom nudi besplatne ultrazvučne preglede krvnih sudova glave i vrata u cilju prevencije moždanog udara.
Akcije se redovno najavljuju na njegovoj verifikovanoj Facebook stranici, a građani se za termin javljaju na broj 066 408 408.
U tipičnoj objavi, uoči jedne od takvih akcija, Đajić piše u prvom licu jednine: Sutra u Dervišima – besplatni preventivni pregledi! Sutra (subota), 29. avgusta, sa pokretnom ambulantom ću biti u Dervišima, na parkingu kod Farma Proma, gdje ću od 12.00 do 15.00 časova besplatno obavljati preventivne preglede krvnih sudova vrata i glave.
Isti obrazac ponavlja se iz objave u objavu. Uoči akcije u Stanarima, 21. avgusta: “Sa zadovoljstvom obavještavam građane Stanara da sam sutra… ću biti…”
Četiri dana kasnije, uz video snimak pregleda koji je do sada prikupio 78 hiljada pregleda, više od hiljadu lajkova i 114 komentara, ton postaje otvoreno samohvalisav:
– Smatram da danas niko nije uradio važniju stvar za narod Republike Srpske od nas!“, dok u objavi od 15. avgusta, iz naselja Budžak u Banjaluci, Đajić otkriva i konkretnu brojku: “U posljednjih petnaest godina besplatno smo pregledali više od 60 hiljada ljudi.”
Ton svih objava je dosljedno ličan i direktan – “ću biti”, “sam posvetio”, “smo spasili”, “uradili smo” – bez ijednog pomena ordinacije koja stoji iza usluge, ugovora sa Fondom zdravstvenog osiguranja, ili činjenice da je riječ o redovnoj, ugovorenoj zdravstvenoj usluzi, a ne o njegovoj privatnoj, dobrotvornoj inicijativi.
Broj telefona naveden u svakoj objavi (066 408 408) ne vodi do UKC-a niti do bilo koje javne institucije – zvanično je registrovan kao kontakt “Centra za prevenciju moždanog udara” pri privatnoj zdravstvenoj ustanovi “Dr ArAr”, sa sjedištem u Karađorđevoj 2 u Banjoj Luci.
Vlasnik i odgovorno lice te ustanove je Darko Arar, kum Vlade Đajića, ne Đajić.
Đajić kao specijalista neurologije godinama fizički radi u ordinaciji “Dr Arar”, paralelno sa svojom ranijom pozicijom direktora UKC-a.
Već 2015. godine, kada je u ordinaciji predstavljen prvi TILT aparat u BiH, upravo je Đajić bio taj koji je pacijentima lično sprovodio pregled i davao izjave medijima o novoj metodi.
I danas, deset godina kasnije, povodom Svjetskog dana moždanog udara, Đajić nastavlja da u ordinaciji “Dr Arar” , zajedno sa ljekarima UKC-a, obavlja besplatne preglede.
Prema podacima iz zvaničnog registra, “Dr Arar” posluje kao specijalistički centar od 1999. godine, a kao pravni subjekt je upisan 2. decembra 2011.
Taj datum se gotovo poklapa sa vremenskim okvirom koji je sam Đajić javno naveo — “posljednjih petnaest godina” terenskog rada, računajući unazad od 2026., vodi upravo u period 2011/2012 kada je sklopljen ugovor sa Fondom zdravstvenog osiguranja za početnih 600 hiljada maraka.
Drugim riječima, sam Đajić svojom izjavom povezuje početak kampanje sa trenutkom formalnog osnivanja privatnog subjekta koji tu kampanju infrastrukturno omogućava.
Ustanova od 2015. ima ugovor sa Fondom zdravstvenog osiguranja RS za TILT test – u trenutku uvođenja te usluge, FZO je saopštio da će se ona “za sada” pružati isključivo u “Dr Arar”, kao jedinoj ustanovi tada osposobljenoj za nju.
Od 2021. ugovor je proširen i na neurologiju i ultrazvučne preglede krvnih sudova glave i vrata – istu uslugu koja se besplatno nudi na terenu, i istu koju Đajić u svojim objavama predstavlja kao svoju ličnu gestu.
Ovaj model, međutim, nije nova ideja rođena nakon raskida sa SNSD-om. Već 2011. godine, prema Đajićevoj sopstvenoj izjavi datoj “Glasu Srpske” u intervjuu iz novembra 2014., pod pokroviteljstvom Ministarstva zdravlja i Fonda zdravstvenog osiguranja RS pokrenut je projekat prevencije moždanog udara u kojem je on lično bio “glavni menadžer”.
Do 2014. godine, u okviru tog projekta, ultrazvučno je pregledano preko 20 hiljada pacijenata, a prema Đajićevim navodima, budžetu Republike Srpske ušteđeno je oko 15 miliona maraka, dok je spašeno više od hiljadu života. Kampanja je uključivala plakate, bilborde, gostovanja u medijima i predavanja u domovima zdravlja – istu vrstu terenske, medijski propraćene aktivnosti koju danas vodi kao politički lider.
Ono što ovu priču čini posebno indikativnom jeste trenutak u kojem se odvija. Đajić danas nastupa kao predsjednik “Volje naroda Srpske – dr Vlado Đajić” , novoosnovanog političkog subjekta kojim je, nakon smjene sa čela UKC-a i banjalučkog SNSD-a, formalno okrenuo leđa Miloradu Dodiku i SNSD.
Infrastruktura koju za tu terensku, direktno-birački korisnu kampanju koristi – mreža kontakata sa ljekarima UKC-a, prepoznatljivost izgrađena kroz godine javnih nastupa, kao i sama praksa terenskog “izlaska u narod” – nastala je i uhodala se dok je Đajić bio na čelu Gradskog odbora SNSD-a u Banjaluci.
Dok Đajić javno nastupa kao neko ko iz sopstvene inicijative i o sopstvenom trošku “spašava živote” po selima i gradovima Srpske – do te mjere da tvrdi da “danas niko nije uradio važniju stvar za narod Republike Srpske” od njega – infrastruktura koja to omogućava, oprema, kadar, ugovori sa Fondom, pa i politička vidljivost koju danas koristi za rast nove stranku, pripada, ili barem izvorno potiče, iz perioda kada je bio dio sistema kojem se sada javno suprotstavlja.
Izborni zakon BiH eksplicitno zabranjuje korištenje javnih sredstava i resursa u svrhu vođenja izborne kampanje ili sticanja političke koristi, uključujući korištenje položaja za političku promociju.
Transparency International BiH (TI BiH) u tekućem izbornom ciklusu evidentirao je preko 1, 2 hiljade slučajeva zloupotrebe javnih resursa, od čega se čak 70 odsto odnosi upravo na obrazac u kojem pojedinac ili stranka sebi pripisuje lične zasluge za projekte i usluge koje su, u stvarnosti, finansirane iz javnih sredstava – obrazac koji se gotovo doslovno poklapa sa načinom na koji Đajić u svojim objavama predstavlja terensku kampanju (“ja sam”, “mi smo spasili živote”), bez pomena Fonda zdravstvenog osiguranja ili ugovora koji stoji iza usluge.
Centralna izborna komisija BiH (CIK BiH) je, prema navodima TI BiH, u aktuelnom ciklusu značajno podigla prag tolerancije prema ovakvim slučajevima, pa je oko 40 odsto prijava odbijeno ili nikada nije ni razmatrano.
To ne mijenja pravnu prirodu problema, ali ukazuje da bi eventualna prijava ovog konkretnog slučaja zahtijevala jasan dokaz da sredstva Fonda zdravstvenog osiguranja direktno finansiraju terenske akcije, a ne samo redovne preglede unutar same ordinacije “Dr Arar”.
Ostaje otvoreno pitanje ko je i kada finansirao samo vozilo pokretne ambulante, kao i da li i u kojoj mjeri terenske akcije direktno terete Fond zdravstvenog osiguranja – podaci koji do sada nisu javno dokumentovani, dok Đajić javnosti nastavlja da se predstavlja kao jedini akter i jedini “donator” usluge koju građani dobijaju.
About the Author
